Arka Plan: Depremler, ezilme yaralanmalarına ve enkazdan çıkarılma sonrası erken ölümlere neden olabilir. Hiperpotasemi, metabolik asidoz, hipovolemi ve dolaşım yetmezliği, crush sendromu riski taşıyan depremzedelerde kardiyak arrestin temel mekanizmalarıdır. Afet bakımı kapsamında intravenöz sıvı resüsitasyonu önerilmesine rağmen, bunun resüsitasyon sonuçlarıyla ilişkisine dair klinik kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmada, 2023 Kahramanmaraş depremlerinden sonraki ilk 24 saat içinde kardiyak arrest gelişen depremzedeler değerlendirildi ve hastane öncesi sıvı resüsitasyonu, başvuru anındaki metabolik parametreler ve spontan dolaşımın geri dönüşü arasındaki ilişki incelendi.
Yöntem: Bu tek merkezli retrospektif çalışma, Türkiye’nin Mersin ilindeki üçüncü basamak bir hastanenin acil servisinde yürütüldü. Depremlerden sonraki ilk 24 saat içinde başvuran ve hastane öncesinde veya acil servis başvurusu sonrasında kardiyak arrest gelişen erişkin depremzedeler çalışmaya dahil edildi. Ölümcül kafa, toraks veya batın yaralanması olan hastalar ile verileri eksik olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Başvuru anında alınan ilk kan gazı değerleri analiz edildi. Primer sonlanım spontan dolaşımın geri dönüşü olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya 37 hasta dahil edildi. Ortalama yaş 49,30±18,63 yıl olup, 20 hasta (%54,1) kadındı. Hastane öncesi sıvı resüsitasyonu 25 hastaya (%67,6) uygulanmıştı ve ortalama verilen sıvı miktarı 1540±611 mL idi. Sıvı uygulanan hastalarda pH daha yüksek; laktat, potasyum ve baz açığı değerleri daha düşüktü. Spontan dolaşımın geri dönüşü 10 hastada (%27,0) sağlandı ve bu hastaların tamamına hastane öncesi sıvı verilmişti (p=0,010).
Sonuç: Depreme bağlı kardiyak arrest olgularında hastane öncesi sıvı resüsitasyonu, daha olumlu bir metabolik profil ve daha yüksek spontan dolaşımın geri dönüşü oranları ile ilişkiliydi. Bu bulgular, afet yanıt planlamasında sahada sıvı resüsitasyonu ve hiperpotasemi yönetiminin önemini desteklemektedir; ancak nedensellik çıkarımı yapılamaz.

Anahtar Kelimeler: Deprem, Afet risk yönetimi, Kardiyak arrest, Ezilme sendromu, Hastane öncesi bakım, Sıvı resüsitasyonu, Spontan dolaşımın geri dönmesi, Acil sağlık hizmetleri.

Prehospital Fluid Resuscitation and Return of Spontaneous Circulation in Earthquake Victims with Cardiac Arrest During the First 24 Hours After the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: Implications for Disaster Risk Management

Background: Earthquakes can cause crush injuries and post-extrication deaths. Hyperkalemia, metabolic acidosis, hypovolemia, and circulatory failure are key mechanisms of cardiac arrest in victims at risk of crush syndrome. Although intravenous fluid resuscitation is recommended in disaster care, evidence on resuscitation outcomes remains limited. This study evaluated earthquake victims with cardiac arrest during the first 24 hours after the 2023 Kahramanmaraş earthquakes and examined the association between prehospital fluid resuscitation, admission metabolic parameters, and return of spontaneous circulation.
Methods: This single-center retrospective study was conducted in the emergency department of a tertiary hospital in Mersin, Türkiye. Adult earthquake victims admitted within the first 24 hours who developed cardiac arrest before or after emergency department arrival were included. Patients with fatal head, thoracic, or abdominal injuries or missing data were excluded. Initial admission blood gas values were analyzed. The primary outcome was return of spontaneous circulation.
Results: Thirty-seven patients were included. The mean age was 49.30±18.63 years, and 20 patients (54.1%) were female. Prehospital fluid resuscitation was administered to 25 patients (67.6%), with a mean volume of 1540±611 mL. Patients receiving fluids had higher pH and lower lactate, potassium, and base excess values. Return of spontaneous circulation occurred in 10 patients (27.0%), all of whom had received fluids (p=0.010).
Conclusion: Prehospital fluid resuscitation was associated with a more favorable metabolic profile and higher return of spontaneous circulation rates in earthquake-related cardiac arrest. These findings support field-based fluid resuscitation and hyperkalemia management in disaster response planning; however, causality cannot be inferred.

Keywords: Earthquake, Disaster risk management, Cardiac arrest, Crush syndrome, Prehospital care, Fluid resuscitation, Return of spontaneous circulation, Emergency medical services.