p-ISSN: 1306-696x  |  e-ISSN: 1307-7945
Deneysel yanık modelinde topikal propolis uygulamasının yanık iyileşmesine etkisi [Ulus Travma Acil Cerrahi Derg]
Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2026; 32(8): 895-907 | DOI: 10.14744/tjtes.2026.17258

Deneysel yanık modelinde topikal propolis uygulamasının yanık iyileşmesine etkisi

Esra Ardahan Akgül1, Figen Yardımcı2, Derya Demir3, Fahri Emrah Soylu4
1İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, İzmir-Türkiye
2Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir-Türkiye
3Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı, İzmir-Türkiye
4Ege Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi İzmir-Türkiye

Metne, mevcut akışı ve bütünlüğü bozmadan bold olarak işaretlenmiş toplam 6 kelime eklenmiştir:

AMAÇ: Yanık, motorlu taşıt kazaları ve boğulmalardan sonra kazaya bağlı ölümlerin en yaygın nedenidir. Yanık yarası iyileşmesinde yanığın derecesi, derinliği ve etkeni gibi göz önünde bulundurulması gereken birçok önemli faktör vardır. Bu çalışmanın amacı, kısmi kalınlıktaki yanık yarasında %1 gümüş sülfadiazin, %0.2 nitrofurazon, propolis aracı ve %10 suda çözünen ve %15 suda çözünen propolisin yara iyileşmesi üzerindeki etkilerini histopatolojik olarak karşılaştırmak ve değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu randomize kontrollü deneysel çalışmada, sıçanlar toplam altı gruba ayrılmıştır (kontrol-gümüş sülfadiazin-nitrofurazon-propolis çözücüsü-%10 suda çözünür propolis-%15 suda çözünür propolis). Yanık indüksiyonundan önce sıçanlara anestezi uygulanmış, sırtları traş edilmiş ve sırtlarında toplam dört adet temas yanığı oluşturulmuştur. Yanık alanı ölçülmüş ve yara alanından uygun doku örneği alınarak histopatolojik inceleme yapılmıştır.
BULGULAR: Çalışmada, %15 suda çözünür propolis ile tedavi edilen sıçanların yara alanlarının genişliği, kontrol ve propolis araç grubuna kıyasla 7. (p=0.019; p=.047), 14. (p=0.01; p=0.033), ve 21. (p=0.00; p=0.040) günlerde önemli ölçüde daha küçük bulunmuştur. Histopatolojik incelemelerde, çalışmanın 14. gününde fibroblast proliferasyonu, kolajenizasyon, fibrozis ve mononükleer hücreler açısından gruplar arasında propolis lehine belirgin bir fark tespit edilmiştir (p=0.017).
SONUÇ: Suda çözünebilen propolisin sıçanların yanık yarasına düzenli uygulanmasının yara iyileşmesi üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Apiterapi, hemşirelik, pansuman, propolis, yanık, yara iyileşmesi


Effects of topical Turkish propolis on burn wound healing in an experimental burn model

Esra Ardahan Akgül1, Figen Yardımcı2, Derya Demir3, Fahri Emrah Soylu4
1Department of Nursing, İzmir Katip Çelebi University, Faculty of Health Sciences, İzmir-Türkiye
2Department of Pediatric Nursing, Ege University Faculty of Nursing, İzmir-Türkiye
3Department of Medical Pathology, Ege University Faculty of Medicine, İzmir-Türkiye
4Ege University, Laboratory Animals Application and Research Center İzmir-Türkiye

BACKGROUND: Burns are a leading cause of accident-related mortality, following motor vehicle accidents and drowning. Burn wound healing is influenced by several factors, including the degree, depth, and cause of the burn. This study aimed to compare and evaluate the effects of 1% silver sulfadiazine, 0.2% nitrofurazone, propolis vehicle, 10% water-soluble propolis, and 15% water-soluble propolis on partial-thickness burn wound healing using histopathological assessment.
METHODS: In this randomized controlled experimental study, rats were randomly assigned to six groups: control, silver sulfadiazine, nitrofurazone, propolis vehicle, 10% water-soluble propolis, and 15% water-soluble propolis. The animals were anesthetized before burn induction. Four contact burns were created on each rat, and wound areas were measured and recorded. Tissue samples were collected from the wound sites for histopathological examination.
RESULTS: Rats treated with 15% water-soluble propolis had significantly smaller wound areas on days 7 (p=0.019 and p=0.047), 14 (p=0.01 and p=0.033), and 21 (p=0.00 and p=0.040) compared with the control and propolis vehicle groups, respectively. Histopathological evaluation on day 14 revealed differences favoring the propolis-treated groups in terms of fibroblast proliferation, collagen deposition, fibrosis, and mononuclear cell infiltration (p=0.017).
CONCLUSION: The application of water-soluble propolis to burn wounds in rats appears to promote wound healing.

Keywords: Apitherapy, burns, dressing, nursing, propolis, wound healing


Sorumlu Yazar: Esra Ardahan Akgül, Türkiye
Makale Dili: İngilizce
×
APA
NLM
AMA
MLA
Chicago
Kopyalandı!
ATIF KOPYALA
LookUs & Online Makale