Acil peptik ülser cerrahisinde kırılganlığa kapsamlı bir bakış

AMAÇ: Perfore peptik ülser (PPÜ), acil cerrahinin en yüksek riskli tablolarından biri olmaya devam etmektedir. Sarkopeni, kırılganlığın objektif bir göstergesi olarak önerilmiş olsa da, acil cerrahi hastalarında mortalite üzerindeki bağımsız prognostik değeri net değildir. Bu çalışmada sarkopeni, nütrisyonel, inflamatuvar ve klinik bileşenleri birlikte ele alan bütüncül bir kırılganlık yaklaşımı içerisinde değerlendirilmiştir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif kohort çalışmaya, üçüncü basamak bir merkezde perfore peptik ülser nedeniyle acil cerrahi uygulanan erişkin hastalar dahil edildi. Sarkopeni, bilgisayarlı tomografi görüntülerinden elde edilen psoas kas alanı ve psoas kas indeksi (PMI) kullanılarak, popülasyona özgü eşik değerleri temel alınarak tanımlandı. İmmün-nütrisyonel ve inflamatuvar belirteçler (HALP, NLR, PLR, SII) başvuru anındaki laboratuvar verilerinden hesaplandı. Birincil sonlanım noktası hastane içi mortalite olarak belirlendi. Bağımsız prediktörleri ve ayırt edici gücü değerlendirmek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon ve ROC analizleri yapıldı.
BULGULAR: Toplam 97 hasta çalışmaya dahil edildi ve hastaların %30.9’unda sarkopeni saptandı. Sarkopenik hastalarda serum albümin düzeyleri daha düşük, inflamatuvar belirteçler ve klinik şiddet skorları daha yüksek olup, yoğun bakım ve hastanede yatış süreleri anlamlı olarak daha uzundu (tüm karşılaştırmalar için p<0.05). Ancak sarkopeni, hastane içi mortalite ile bağımsız olarak ilişkili bulunmadı. Çok değişkenli analizde ileri yaş (OR 1.07; p=0.010) ve düşük serum albümin düzeyi (OR 0.75; p<0.001) mortalitenin en güçlü bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Düşük HALP skoru ile yüksek NLR ve PLR değerleri sarkopeni varlığı ile anlamlı şekilde ilişkiliydi. ROC analizinde yaş ve albüminin mortaliteyi öngörmedeki ayırt edici gücünün, kas morfometrik parametrelerinden daha üstün olduğu görüldü.
SONUÇ: Perfore peptik ülser cerrahisinde kırılganlık, izole kas kaybından ziyade çok bileşenli bir biyolojik fenotip olarak ele alınmalıdır. Sarkopeni artmış hassasiyeti yansıtmakla birlikte, mortalite riskini esas olarak yaş ve nütrisyonel–inflamatuvar rezerv belirlemektedir. Entegre bir kırılganlık değerlendirmesi, acil cerrahi hastalarında risk sınıflamasını iyileştirebilir.

Anahtar Kelimeler: Acil cerrahi, albümin, kırılganlık, perfore peptik ülser, sarkopeni

A multidimensional approach to frailty in emergency surgery for perforated peptic ulcer

BACKGROUND: Perforated peptic ulcer (PPU) remains a high-risk surgical emergency. Although sarcopenia has been proposed as an objective surrogate of frailty, its independent prognostic value in emergency surgery is unclear. This study evaluated sarcopenia within a multidimensional frailty framework incorporating nutritional, inflammatory, and clinical parameters.
METHODS: This retrospective cohort study included adult patients who underwent emergency surgery for PPU at a tertiary center. Sarcopenia was assessed using computed tomography-derived psoas muscle area and psoas muscle index with population-specific cut-off values. Immunonutritional and inflammatory indices (hemoglobin–albumin–lymphocyte–platelet [HALP], neutrophil-to-lymphocyte ratio [NLR], platelet-to-lymphocyte ratio [PLR], and systemic immune-inflammation index [SII]) were calculated from admission laboratory data. The primary outcome was in-hospital mortality. Multivariable logistic regression and receiver operating characteristic (ROC) curve analyses were performed to identify independent predictors and discriminatory performance.
RESULTS: Ninety-seven patients were included; 30.9% were sarcopenic. Sarcopenic patients exhibited lower serum albumin, higher inflammatory markers, higher clinical severity scores, and longer intensive care unit and hospital stays (all p<0.05). However, sarcopenia was not independently associated with in-hospital mortality. In multivariable analysis, advanced age (odds ratio [OR] 1.07, p=0.010) and low serum albumin (OR 0.75, p<0.001) were the strongest independent predictors of mortality. Low HALP score and elevated NLR and PLR were significantly associated with sarcopenia. ROC analysis showed that age and albumin had superior discriminatory ability for mortality compared with morphometric muscle parameters.
CONCLUSION: In PPU surgery, frailty is better characterized as a multidimensional biological phenotype rather than isolated muscle loss. While sarcopenia reflects increased vulnerability, mortality risk is more strongly driven by age and nutritional–inflammatory reserve. Integrated frailty assessment may improve risk stratification in emergency surgical patients.

Keywords: Albumin, emergency surgery, frailty, perforated peptic ulcer, sarcopenia