Sınır bölgelerinde zorunlu hareket halindeki popülasyonlarda ekstremite donmalarının klinik seyri ve tedavisi

AMAÇ: Donma, derin doku hasarı ve amputasyona kadar ilerleyebilen ciddi bir soğuk yaralanmasıdır. Sınır bölgelerinde zorunlu hareket halinde bulunan mülteci ve göçmen popülasyonlarında vaka sayılarındaki artış, klinik seyir ve risk faktörlerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, donmaya bağlı ekstremite yaralanmaları ile başvuran hastaların demografik özelliklerini, klinik seyirlerini, laboratuvar bulgularını ve tedavi sonuçlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya, klinik olarak doğrulanmış donma ile başvuran toplam 154 hasta dahil edilmiştir. Hastalar üç önceden tanımlanmış sınıflandırmaya göre analiz edildi: tedavi yaklaşımı (konservatif, medikal ve ileri/girişimsel), donma yaralanmasının anatomik dağılımı ve hastaneye başvuru süresi (≤12 saat, 12–24 saat, 24–36 saat, 36–48 saat ve >48 saat). Demografik veriler, klinik bulgular, laboratuvar parametreleri, uygulanan tedavi yöntemleri ve klinik sonuçlar değerlendirildi. İstatistiksel analizler nonparametrik testler ve ki-kare analizi kullanılarak gerçekleştirildi.
BULGULAR: Hastaların ortanca yaşı 23 yıl olup, %94.2’si yabancı uyrukluydu. En sık hastaneye başvuru zamanı, soğuğa maruziyetten sonraki 12–24 saatler arasında (%61) idi. Hastaneye başvuru süresi uzadıkça, donma derecesi, etkilenen ekstremite sayısı, hipotansiyon sıklığı, beyaz kan hücresi (WBC) düzeyleri ve hastanede yatış süresi anlamlı olarak arttı (p<0.001). Hastaların %77.3’üne amputasyon uygulandı ve amputasyon yapılan tüm olgularda dördüncü derece donma mevcuttu. Amputasyon, gecikmiş başvuru, hipotansiyon, yüksek WBC düzeyleri, daha geniş donma alanı ve daha uzun hastanede yatış süresi ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu (p<0.05).
SONUÇ: Gecikmiş başvuru ve ağır sistemik tutulum amputasyon riskini belirleyen en önemli faktörlerdir. Erken tanı, hızlı ve kontrollü yeniden ısıtma, uygun hasta transferi ve ileri tedavi seçeneklerine zamanında erişim, amputasyon oranlarının azaltılmasında kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Amputation, cold injury, frostbite, public health, refugees

Clinical course and management of extremity frostbite in populations under forced movement in border regions

BACKGROUND: Frostbite is a serious cold injury that can progress to deep tissue damage and even amputation. The increasing number of cases among refugee and migrant populations who are forcibly mobile in border regions necessitates a detailed evaluation of clinical course and risk factors. This study aimed to assess the demographic characteristics, clinical course, laboratory findings, and treatment outcomes of patients presenting with frostbite-related extremity injuries.
METHODS: This retrospective study included a total of 154 patients who presented with a clinically confirmed diagnosis of frostbite. Patients were analyzed according to three predefined classifications: treatment approach (conservative, medical, advanced/interventional), anatomical distribution of frostbite involvement, and time to hospital presentation (≤12 h, 12–24 h, 24–36 h, 36–48 h, and >48 h). Demographic data, clinical findings, laboratory parameters, treatment modalities, and clinical outcomes were evaluated. Statistical analyses were performed using non-parametric tests and Chi-square analysis.
RESULTS: The median age of the patients was 23 years, and 94.2% were foreign nationals. The most common time to presentation was 12–24 h after cold exposure (61%). As the time to hospital admission increased, frostbite grade, number of affected extremities, frequency of hypotension, white blood cell (WBC) levels, and length of hospital stay increased significantly (p<0.001). Amputation was performed in 77.3% of patients, and all amputated cases had fourth-grade frostbite. Amputation was significantly associated with delayed presentation, hypotension, elevated WBC levels, larger frostbite area, and longer hospital stay (p<0.05).
CONCLUSION: Delayed presentation and severe systemic involvement are the most important determinants of amputation risk. Early diagnosis, rapid and controlled rewarming, appropriate patient transfer, and timely access to advanced treatment options are critical for reducing amputation rates.

Keywords: Amputation, cold injury, frostbite, public health, refugees