Background: Gallstone ileus (GSI) is a rare surgical emergency. Its diagnosis is challenging and often delayed. Moreover, there is no consensus on optimal surgical approach. Bowel obstruction is addressed with either enterotomy and stone extraction, resection of the bowel segment if necessary, or, if possible manual fragmentation and propulsion of the stone to the colon without enterotomy. The main point of debate, however, is whether cholecystectomy and fistula repair should be performed emergently, electively, or at all and remains controversial. There are studies reporting that omitting the cholecystectomy and fistula repair is associated with increased risks of cholangitis, gallbladder cancer, and recurrent gallstone ileus. However, most of this data comes from the previous century.
Aims: The aim of this study is to present our clinical experience with gallstone ileus and to discuss diagnostic and therapeutic strategies and review the literature.
Methods: The records of 13 patients who underwent surgery for GSI between 2017 and 2022 at the General Surgery Department of Kartal Dr Lütfi Kırdar City Hospital were retrospectively reviewed.
Results: Of the patients, 69% were admitted with an initial diagnosis of gallstone ileus, whereas 30.7% received a delayed diagnosis. The median time to surgery was 6 hours and the median length of hospital stay was 6.5 days in patients diagnosed at admission. In contrast, the delayed diagnosis group had a median time to surgery of 126 hours and a median hospital stay of 14.5 days. Failure to establish the diagnosis at admission was associated with preoperative delays and prolonged hospitalization (p<0.05). Eleven patients underwent surgery addressing only bowel obstruction and fistula repair was omitted, while two patients underwent additional cholecystectomy and fistula repair. During a mean follow-up of 39.7 months, no recurrence, gallbladder cancer, or cholangitis was observed in any patient despite the fact that in most patients fistula repair was omitted.
Conclusion: GSI is a rare surgical emergency, frequently resulting in delayed diagnosis. A correct diagnosis at presentation results in reduced preoperative delay and shorter total hospital stay. There is also potential for further improvement in correct diagnosis rates if the evaluation of CT scans taken at presentation is refined. There is no solid data to justify routine cholecystectomy and fistula repair in GSI. The association between GSI and malignancy remains unclear. Surgical management should be tailored to each patient. Cholecystectomy and fistula repair should be considered if additional stones are present in the gallbladder.

Keywords: Gallstone ileus, Cholecystoenteric fistula, Fistula repair

Safra Taşı İleusu: Tek Merkez Tecrübemiz

Amaç

Safra taşı ileusu yaşlı popülasyonu etkileyen, nadir bir cerrahi acildir. Nadir görülmesi sebebiyle,
preoperatif doğru tanı koyulma oranı düşüktür ve tedavisi gecikmeli olmaktadır. Optimum
tedavi stratejisi konusunda ise fikir birliği yoktur. Asıl tartışma konusu ise kolesistektomi ve fistül onarımı acil veya elektif mi yapılmalı veya hiç yapılmamalı mı sorularıdır. Kolesistektomi ve fistül onarımının morbidite ve mortaliteyi arttırdığı birçok yazar tarafından gösterilmiştir, yapılmamasının ise nüks safra taşı ileusu, safra kesesi kanseri ve asendan kolanjit ile ilişkili olduğuna dair yayınlar vardır. Ancak bu verilerin neredeyse tamamı önceki yüzyıla ait yayınlardan köken almakta olup tartışmalıdır. Bu çalışmanın amacı kliniğimizin safra taşı ileusu tecrübesini paylaşarak, safra taşı ileusu tanısı ve tedavi stratejilerini literatür eşliğinde tartışmaktır.

Yöntem

Kartal Dr Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, Genel Cerrahi Kliniğinde 2017-2022 yılları arasında safra taşı ileusu sebebiyle ameliyat olmuş 13 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi.

Bulgular
Hastaların %69’u safra taşı ileusu tanısı ile interne edildi, %30.7’si geç tanı aldı. Yatışta doğru tanı alanların median ameliyata alınma süresi 6 saat, median yatış süresi 6.5 gün idi. Geç tanı alanların ise median ameliyata alınma süresi, 126 saat, yatış süresi 14.5 gün idi. Yatışta safra taşı ileusu tanısı koyulmaması preoperatif gecikme ve daha uzun hastanesi yatışı ile ilişkilendirildi (p<0.05). Retrospektif olarak incelendiğinde tüm hastaların, yatışta, birden fazla safra taşı ileusu radyolojik bulgusu olduğu görüldü. 11 hasta sadece barsak obstrüksiyonuna yönelik opere edildi, iki hastada safra kesesi veya koledokta taş izlenmesi sebebiyle kolesistektomi ve fistül onarımı da yapıldı. Ortalama 39.7 aylık takip süresince, 11 hastada kolesistoenterik fistül onarımı yapılmamasına rağmen, hiçbir hastada nüks, safra kesesi kanseri veya kolanjit izlenmedi.

Sonuç
Safra taşı ileusu, nadir olması sebebiyle tanı ve tedavisinde gecikmeler olan bir hastalıktır. Hastaların başvuruda yapılan görüntülemelerinin etkin değerlendirilmesi ile doğru tanı oranının artırılma imkanı vardır. İlk değerlendirmede doğru tanı, preoperatif gecikme ve hastane yatışını kısaltmaktadır. Rutin kolesistoenterik fistül onarımını savunan çalışmaların sonuçları tartışmalı olup cerrahi yaklaşımda hasta bazlı karar vermek gerekme gerekir. Safra kesesinde bakiye safra taşı bulunan safra taşı ileusu hastalarında, kolesistektomi ve filstül onarımı da düşünülmelidir. Optimum tedavi stratejisinin oluşturulabilmesi için daha çok tecrübe paylaşımı ve ileri çalışmalar gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Safra taşı ileusu, Kolesistoenterik fistül, Fistül onarımı