AMAÇ: Bu çalýþmada özellikle karýn içi irrigasyonda rutin olarak kullandýðýmýz serum fizyolojik ile gelecekte klinik pratikte kullanýlmasýnýn uygun olacaðýný düþündüðümüz HOCl’yi sýçanlarda oluþturulan peritonit modelinde bakteriyel translokasyona etkisini karþýlaþtýrdýk.
GEREÇ VE YÖNTEM: Dört grup oluþturuldu. Sham, kontrol, CLP+SF, CLP+HA gruplarýnda 11’er sýçan dahil ederek toplamda 44 sýçan ile çalýþýldý. Kontrol grubundaki 1 sýçan öldüðü için çalýþma dýþý býrakýldý. Çalýþmada; özellikle karýn içi irrigasyonda rutin olarak kullandýðýmýz serum fizyolojik ile gelecekte klinik pratikte kullanýlmasýnýn uygun olacaðýný düþündüðümüz HOCl karþýlaþtýrýldý.
BULGULAR: CLP+SF ile CLP+HA grubundaki sýçanlar arasýnda karaciðer doku kültürü, dalak doku kültürü, mezenter lenf nodu doku kültürü bakýmýndan istatistiksel olarak anlamlý bir farklýlýk olduðu gözlendi (sýrasýyla, p<0.001, p=0.004, p=0.001). Ancak CLP+SF ile CLP+HA grubundaki sýçanlar arasýnda kan kültürü bakýmýnda anlamlý bir fark olmadýðý tespit edildi (p=0.181). Kan kültüründe sayýsal olarak bakteri üremesini azaltmasýna raðmen CLP+HA grubuyla diðer gruplar arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir iliþki olmadýðýnýn saptanmasý örneklem büyüklüðünün kýsýtlýlýðýna ve deneyin peritonit/sepsis modeli olmasý nedeniyle deney süresinin kýsalýðýna baðlandý. Bununla birlikte alýnan kan örneklerinden çalýþýlan ELISA sonuçlarýnda inflamasyon belirteçleri olan TNF-alfa ve IL-6 ortalama deðerlerinin deneydeki sýçan gruplarýna göre istatistiksel olarak anlamlý ölçüde farklýlýk göstermediðini ve böylece HOCL'nin inflamasyonu baskýlamadan bakteriyel translokasyonu belirgin düzeyde azalttýðý bulundu.
SONUÇ: Klinik pratikte HOCl’nin kullanýmýnýn yaygýnlaþmasýyla perforasyona sekonder peritonit/karýn içi sepsiste mortalite ve morbiditenin düþeceði, hastanede yatýþ süresinin kýsalacaðý, artan medikal tedavi masraflarýnýn düþeceði ve saðlýk alanýnda ülke ekonomisine katlý saðlayacaðý öngörülmektedir.

AMAÇ: Pelvik enflamatuvar hastalýk (PID) ve tubo-ovaryan apse (TOA), infertilite ve kronik pelvik aðrý gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilen önemli jinekolojik enfeksiyonlardýr. Bu çalýþmanýn amacý, PID ve TOA tanýlý hastalarda prokalsitonin (PCT) ve diðer enflamatuvar biyobelirteçlerin (C-reaktif protein [CRP], lökosit sayýsý [WBC] ve nötrofil-lenfosit oraný [NLR]) tanýsal ve prognostik deðerini deðerlendirmek ve tedavi baþarýsýzlýðýný öngören faktörleri belirlemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2021-Aralýk 2023 tarihleri arasýnda Prof. Dr. Cemil Taþcýoðlu Þehir Hastanesi’nde PID ve TOA tanýsý alan 136 hastanýn verileri geriye dönük olarak incelendi. Hastalarýn demografik verileri, klinik bulgularý ve laboratuvar sonuçlarý (PCT, CRP, WBC, NLR) kaydedildi. Ýstatistiksel analizler NCSS 2007 yazýlýmý kullanýlarak yapýldý.
BULGULAR: Çalýþmaya dahil edilen 136 hastanýn 103’ü (%75.73) TOA, 33’ü (%24.26) ise PÝH (TOA dýþý) tanýsý aldý. TOA grubunda hastanede yatýþ süresi, PCT, CRP, WBC ve NLR düzeyleri PID grubuna kýyasla anlamlý olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Multivaryant analizde, TOA için en güçlü prediktörün CRP olduðu belirlendi (p=0.03). TOA tanýlý hastalarýn %53.3’ü cerrahi müdahale geçirdi. Cerrahi uygulanan grupta PCT ve NLR düzeyleri anlamlý derecede daha yüksekti (p<0.05). ROC analizine göre, PCT’nin 0.21 ng/ml eþik deðeri ile cerrahi tedavi gereksinimini öngörmede %69.09 duyarlýlýk ve %64.58 özgüllük gösterdi.
SONUÇ: PCT ve NLR, TOA’nýn taný ve yönetiminde deðerli biyobelirteçlerdir. Yüksek PCT ve NLR düzeyleri, cerrahi müdahale gereksinimi ile iliþkilidir. Bu biyobelirteçler ve apse boyutu, tedavi baþarýsýzlýðýný öngörmede yol gösterici olabilir ve klinik karar alma sürecini destekleyebilir. Ancak, bu bulgularýn doðrulanmasý için ileriye dönük çok merkezli çalýþmalara ihtiyaç vardýr.

AMAÇ: Akut apandisit, acil abdominal cerrahinin en yaygýn nedenlerinden biridir ve komplike vakalarýn erken teþhisi klinik yönetim için kritik önemini korumaktadýr. Beyaz kan hücresi sayýmý (WBC), C-reaktif protein (CRP) ve olgunlaþmamýþ granülosit yüzdesi (IG%) gibi klasik enflamatuvar belirteçler tanýda yaygýn olarak kullanýlsa da, öngörücü doðruluklarý sýnýrlý kalmaktadýr. Hemoglobin, albümin, lenfosit ve trombosit düzeylerini içeren HALP skoru, hem enflamatuvar hem de immüno-beslenme durumunu yansýtarak daha kapsamlý bir yaklaþým sunabilir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalýþmaya üçüncü basamak bir merkezde Ocak 2022 ile Aralýk 2023 tarihleri arasýnda apendektomi yapýlan 854 hasta dahil edildi. Hastalar ameliyat ve patolojik bulgulara göre komplike ve komplike olmayan apandisit olarak iki gruba ayrýldý. Demografik veriler, hemoglobin, albumin, lenfosit, trombosit, WBC, CRP ve IG% deðerleri kaydedildi. Bu parametrelerin tanýsal performanslarý istatistiksel olarak deðerlendirildi.
BULGULAR: 854 hastanýn 112'sinde (%13.1) komplike apandisit vardý. Komplike olgularda ortalama yaþ ve kadýn oraný anlamlý derecede yüksekti. Komplike grupta CRP, WBC, IG% ve trombosit düzeyleri anlamlý derecede yüksek iken hemoglobin, albümin ve lenfosit sayýlarý daha düþüktü. HALP skoru komplike apandisit hastalarýnda komplike olmayan apandisit hastalarýna göre anlamlý derecede düþüktü (ortalama 32.8'e karþý 53.4, p<0.001). Sonuçlarýmýz HALP skorunun en yüksek tanýsal performansa sahip olduðunu (AUC: 0.732), bunu CRP (AUC: 0.706), IG% (AUC: 0.645) ve WBC'nin (AUC: 0.574) izlediðini göstermiþtir.
SONUÇ: HALP skoru, komplike akut apandisiti öngörmek için deðerli ve kolay uygulanabilir bir biyobelirteçtir. Hem sistemik inflamasyonu hem de immüno-beslenme durumunu yansýtan parametreleri bir araya getirerek geleneksel enflamatuvar belirteçlerden daha iyi performans göstermektedir. HALP skorunun acil cerrahi deðerlendirmelerde rutin olarak kullanýlmasý, yüksek riskli hastalarýn erken tanýmlanmasýný kolaylaþtýrabilir ve klinik karar verme sürecine rehberlik edebilir. Yararlýlýðýný doðrulamak için prospektif, çok merkezli çalýþmalara ihtiyaç vardýr.

AMAÇ: Kitlesel yaralanmalý olaylarýnýn (KYO) týbbi yönetimi, birçok yaralýnýn eþ zamanlý ve etkin bir þekilde yönetimini saðlamak için hastane öncesi aþamadan taburculuða kadar uzanan süreçte triyaj yöntemlerinin stratejik olarak uygulanmasýný gerektirir. Bu çalýþmanýn amacý, trafik kazalarýna baðlý KYO sonrasýnda travma hastalarýnýn üçüncü basamak hastanelere nakil süreçlerini incelemek ve bu süreçlerin hasta sonuçlarý üzerindeki etkisini deðerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalýþma, bir ilde beþ yýllýk bir dönem boyunca trafik kazalarýna baðlý KYO’larda yaralanan travma hastalarýnýn hastane öncesi, hastaneler arasý transfer ve hastane içi süreçlerini çok yönlü bir bakýþ açýsýyla kapsamlý bir þekilde analiz etmektedir. Hasta mortalitesini öngörmek amacýyla, yüksek boyutlu klinik veri setlerinde karmaþýk ve doðrusal olmayan iliþkileri belirleme kapasitesi nedeniyle denetimli bir yapay sinir aðý modeli kullanýlmýþtýr.
BULGULAR: Çalýþmaya toplam 606 hasta dahil edilmiþtir. Bu hastalarýn 212’si (%35.0) üçüncü basamak bir hastaneye ikincil transfer edilirken, 394’ü (%65.0) doðrudan üçüncü basamak bir hastaneye kabul edilmiþtir. Ýkincil transfer grubundaki hastalar, daha uzun hastane öncesi süreler (106.0 vs. 74,7 dakika, p<0.001) ve daha düþük doðru triyaj oranlarýna (%75.0 vs. %92.4, p<0.001) sahipti. Ayrýca, bu grupta kan transfüzyonu (%60.8 vs. %38.8, p<0.001), vazopresör kullanýmý (%43.9 vs. %22.1, p<0.001), masif transfüzyon (%36.8 vs. %19.0, p<0.001) ve mekanik ventilasyon (%62.3 vs. %39.8, p<0.001) oranlarý daha yüksekti. Hastane içi ölüm oraný ikincil transfer grubunda %20.3 iken, doðrudan kabul edilen grupta %8.1 olarak bulundu (düzeltilmemiþ olasýlýk oraný [OR]: 0.348; %95 GA: 0.205-0.585, p<0.001). Eðitilmiþ sinir aðý modeli, ölüm tahmininde mükemmel bir performans sergiledi (Eðitim AUC=0.947; %95 GA: 0.928-0.966, Test AUC=0.841; %95 GA: 0.782-0.899). Doðru ve yanlýþ triyaj kararlarýnýn mortalite üzerindeki etkisini inceleyen tabakalý analizde, doðru triyaj yapýlan hastalar arasýnda ikincil transfer grubunda mortalite oraný (%22.6), doðrudan üçüncü basamak kabul edilenlere göre (%8.0) anlamlý olarak daha yüksekti (OR: 3.38; %95 GA: 1.99-5.78, p<0.001). Genel olarak, sekonder trans-fer edilen hastalar, doðrudan kabul edilenlere kýyasla daha yüksek ölüm riskine sahipti (OR=2.35; %95 GA: 1.12-5.10, p=0.0265). Doðru ve yanlýþ triyaj yapýlan tüm hastalar arasýnda doðrudan karþýlaþtýrma yapýldýðýnda, doðru triyajýn mortalite riskini anlamlý ölçüde azalttýðý görüldü (OR=4.19; %95 GA: 2.15-8.48, p<0.001).
SONUÇ: Trafik kazalarýna baðlý KYO sonrasý travma hastalarýnýn yönetiminde, yeterli travma bakýmýna sahip olmayan hastanelere nakledilmeleri mortaliteyi artýrmakta; ikincil transfer ise hemodinamik stabiliteyi olumsuz etkilemekte ve kan transfüzyonu, vazopresör desteði, masif transfüzyon ve mekanik ventilasyon ihtiyacýný artýrmaktadýr.

AMAÇ: Rektosigmoid bölge kanserleri, diðer kolorektal kanserlere kýyasla daha yüksek acil baþvuru oranlarýyla kolorektal kanserlerin önemli bir bölümünü oluþturur. Bu çalýþmanýn amacý, rektosigmoid bölge kanserlerinin acil ve elektif baþvurularýný cerrahi ve tümör patoloji sonuçlarý açýsýndan karþýlaþtýrmaktýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: 2021 ile 2025 yýllarý arasýnda rektosigmoid bölge kanseri nedeniyle ameliyat edilen 321 hasta retrospektif olarak deðerlendirildi. Hastalar hastane yatýþlarýna göre iki gruba ayrýldý: Acil (n=76) ve elektif (n=245). Demografik özellikler (yaþ, cinsiyet, ASA skoru), cerrahi özellikler (yaklaþým, tümör yeri, operasyon türü, süre), postoperatif komplikasyonlar (Clavien Dindo sýnýflandýrmasý, hastanede kalýþ süresi) ve patoloji sonuçlarý (perinöral invazyon, lenfovasküler invazyon, T/N evresi, lenf nodu sayýsý) analiz edildi.
BULGULAR: Acil grupta yaþ ortalamasý (67.93±13.36 yýl) elektif gruptan (64.42±11.65 yýl) daha yüksekti (p=0.027). Acil grubunda daha fazla açýk cerrahi yaklaþým (p<0.001), sigmoid kanser (p<0.001) ve rezeksiyon + kolostomi operasyonu (p<0.001) vardý; elektif grupta ise daha yüksek anastomoz oranlarý görüldü (p<0.001). Postoperatif komplikasyonlar, operasyon süresi ve hastanede kalýþ süresi acil grupta anlamlý olarak daha yüksekti (p<0.001, p<0.001, p=0.018). Perinöral invazyon (p<0.001), lenfovasküler invazyon (p=0.006), T ve N evreleri (p<0.001, p=0.006) ve pozitif lenf nodu sayýsý (p=0.006) acil grupta daha yüksekti; ancak, çýkarýlan lenf nodu sayýsýnda bir fark bulunmadý (p=0.323).
SONUÇ: Acil baþvurularda daha kötü tümör özelliklerine raðmen, onkolojik olarak uygun cerrahi rezeksiyonlarla benzer patolojik sonuçlar elde edilebilir. Bu çalýþma, acil ve elektif baþvurular arasýndaki cerrahi ve patolojik sonuçlardaki farklýlýklarý vurgulayarak, tedavi yaklaþýmlarýný optimize etme ihtiyacýný vurgulamaktadýr.

AMAÇ: Dalak yaralanmalarý, en sýk görülen karýn travmalarý arasýnda yer alýr ve cerrahi dýþý tedavi (NOM) ile cerrahi müdahale arasýnda bir denge gerektirir. Karar verme süreci, hemodinamik stabilite, yaralanmanýn þiddeti ve görüntüleme bulgularýna baðlýdýr. Bu çalýþma, acil servisten genel cer-rahi birimine sevk edilen dalak rüptürlü hastalarda klinik sonuçlarý ve tedavi kararlarýný etkileyen faktörleri deðerlendirmektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Haziran 2023 ile Þubat 2025 arasýnda dalak yaralanmasý tanýsý alan 42 hasta üzerinde retrospektif bir kohort çalýþmasý yapýldý. Hastalar, cerrahi dýþý tedavi (n=29, %69.0) ve cerrahi tedavi (n=13, %31.0) gruplarýna ayrýldý. Demografik özellikler, yaralanma mekanizmalarý, hemodinamik durum, laboratuvar sonuçlarý, görüntüleme bulgularý, transfüzyon ihtiyacý, hastanede kalýþ süresi ve mortalite oranlarý incelendi. Ýstatistiksel karþýlaþtýrmalar, anlamlýlýk düzeyi p<0.05 olacak þekilde uygun testler kullanýlarak yapýldý.
BULGULAR: Ortalama yaþ 38.3±19.4 yýl olup, hastalarýn %76,2'si erkekti. Yaralanmalarýn en yaygýn nedeni trafik kazalarý (%47.6), bunu düþmeler (%21.4) ve penetran travmalar (%11.9) izledi. Cerrahi tedavi, býçak yaralanmalarýnda (%15.4) ve ateþli silah yaralanmalarýnda (%7.7) daha sýk uygulandý. Hemodinamik instabilite, cerrahi tedavi grubunda daha yaygýndý (%30.8'e karþý %10.3, p=0.149). Cerrahi vakalarýn %76.9'unda splenektomi yapýldý (p=0.003). BT görüntülemede, cerrahi dýþý tedavi grubunda en sýk evre 1 yaralanmalar (%55.2) görülürken, cerrahi tedavi grubunda evre 2 yaralanmalar (%38.5) daha yaygýndý (p=0.531). Cerrahi tedavi alan grupta daha fazla kan transfüzyonu gerekti (2.6±3.0 üniteye karþý 0.9±1.9 ünite, p=0.053) ve hastanede kalýþ süreleri daha uzundu (10.3±6.9 güne karþý 5.7±4.9 gün, p=0.042). Mortalite oraný düþüktü (%9.5) ve gruplar arasýnda anlamlý fark yoktu (p=0.819).
SONUÇ: Hemodinamik olarak stabil hastalarda tercih edilen yaklaþým cerrahi dýþý tedavi (NOM) olup, bu yöntem olumlu klinik sonuçlar ve daha kýsa hastanede kalýþ süreleri saðlamaktadýr. Bununla birlikte, penetran travma ve hemodinamik instabilite cerrahi müdahale için güçlü belirteçlerdir. Dalak yaralanmalarýnda optimal tedavi stratejisinin belirlenmesi için erken risk sýnýflandýrmasý ve yakýn takip kritik öneme sahiptir.

AMAÇ: Akut apandisitin (AA) ameliyatsýz tedavisine olan artmýþ ilgi, apendikoliti daha önemli bir konu haline getirmiþtir. Bu çalýþmada, AA tanýsý alan, bilgisayarlý tomografide (BT) apendikoliti olan ve olmayan hastalarda BT apandisit skorunu (BTAS), tam kan sayýmýný (CBC), C-reaktif protein (CRP) deðerlerini ve sistemik immün inflamasyon indeksini (SII) deðerlendirmek, perfore olan ve olmayan hastalarda bulgularý karþýlaþtýrmak amaçlanmýþtýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2020 ile Ocak 2023 tarihleri arasýnda AA tanýsý alan apendikolitli (Grup 1, 140/294; %47.6) ve apendikoliti bulunmayan (Grup 2, 154/294; %52.4) 294 hasta retrospektif olarak tarandý. AA BT bulgularý ve BTAS'ler deðerlendirildi. CBC, CRP deðerleri ve SII skorlarý gruplar arasýnda karþýlaþtýrýldý ve apendiks perforasyonu incelendi.
BULGULAR: Apendiks ortalama çap ve duvar kalýnlýðý, batýn içi serbest sývý varlýðý ve periapendisiyel yað dokuda enflamasyon þiddeti Grup 1'de daha yüksekti (sýrasýyla, p<0.001, p=0.024, p=0.009, p<0.001). BTAS (Grup 1'de 7.51±2.36 ve Grup 2'de 6.38±2.42) Grup 1'de daha yüksekti (p=0.027). Apendikolit çapý (6.53±4.03 mm) ile BTAS arasýnda pozitif bir korelasyon gözlendi (rho=0.450, p<0.001). Grup 1'de, birden fazla apendikoliti olan hastalarda BTAS daha yüksekti (p=0.003). Perforasyon Grup 1'de 15 hastada (%10.7) ve Grup 2'de 5 hastada (%3.2) saptanmýþ olup, Grup 1'de görülme sýklýðý daha yüksekti (p=0.011). Grup 1'de birden fazla apendikoliti olan hastalarda perforasyon oraný daha yüksekti (p=0.019). Ortalama BTAS deðerleri (perfore hastalarda 10±1.13 ve perfore olmayan hastalarda 7.22±2.29) apendiks perforasyonu olan hastalarda daha yüksekti (p<0.001). Monosit (MONO) sayýsý Grup 1'de daha yüksekti (p=0.002). Diðer CBC parametrelerinde, CRP deðerlerinde ve SII skorlarýnda Grup 1 ve 2 arasýnda anlamlý farklýlýk izlenmedi (p>0.05). CRP deðerleri ve MONO sayýlarý perfore apandisitli hastalarda daha yüksekti (sýrasýyla, p<0.001, p=0.026).
SONUÇ: Apendikolitin eþlik ettiði AA’da enflamasyon daha belirgindir ve perforasyon oranlarý yüksektir. BTAS, CRP deðerleri ve MONO sayýlarý apendiks perforasyonlarýnda daha yüksek olma eðilimindedir. Apendikolit varlýðýný, BTAS ve laboratuvar parametrelerini içeren kapsamlý bir deðerlendirme, AA'daki enflamasyon þiddeti hakkýnda deðerli bilgiler saðlayabilir.

AMAÇ: Trafik kazalarý, dünya genelinde önemli bir ölüm nedenidir. Bu çalýþma, Artvin’de gerçekleþen trafik kazalarýna baðlý ölümlerin adli týbbi özelliklerini kapsamlý bir þekilde inceleyerek, ölüm mekanizmalarý, otopsi bulgularý ve demografik veriler arasýndaki iliþkileri ortaya koymayý amaçlamaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Artvin Adli Týp Þube Müdürlüðü tarafýndan 2017-2024 yýllarý arasýnda ölü muayenesi veya otopsi yapýlan 273 olgu retrospektif incelenerek trafik kazasýna baðlý öldüðü tespit edilen 50 olgu çalýþmaya dahil edildi. Olgularda; yaþ, cinsiyet, ölenin trafik kazasýndaki konumu, kaza yeri, kaza mevsimi, günü ve saati, kazaya karýþan araç türü, maðdurlarýn ölüm yeri bilgileri ile trafik kazasýnda oluþan yaralanmanýn aðýrlýðý ve ölüm sebebi gibi veriler deðerlendirildi.
BULGULAR: Trafik kazalarýna baðlý ölümlerin büyük çoðunluðunun erkeklerde ve ileri yaþ grubundaki (≥61 yaþ) sürücülerde meydana geldiði saptanmýþtýr. Kazalarýn çoðunlukla þehir dýþýnda, hafta içi günlerinde ve 12: 01–18: 00 saatleri arasýnda gerçekleþtiði belirlenmiþtir. Kazaya karýþan araçlar arasýnda en sýk otomobillerin (%60) yer aldýðý tespit edilmiþtir. Ölümlerin yaklaþýk yarýsýnýn olay yerinde meydana geldiði gözlenmiþtir. Olgularýn büyük çoðunluðunda en az bir kemik kýrýðý bulunmakta olup, kýrýklarýn en sýk göðüs bölgesinde (%37) ve ardýndan kafatasýnda (%30) lokalize olduðu belirlenmiþtir. Olgularýn %98’inde en az bir iç organ yaralanmasý mevcut olup, en sýk etkilenen organlar beyin ve intratorasik organlardýr. Ayrýca olgularýn yaklaþýk dörtte birinde (%26) medulla spinalis yaralanmasý saptanmýþtýr. Trafik kazalarýna baðlý ölümlerde en yaygýn ölüm nedeni çoklu beden travmasý (%52) olup, bunu kafa travmalarý (%20) izlemektedir.
SONUÇ: Trafik kazalarýna baðlý ölümleri azaltmak için þehir dýþý yollarda hýz denetimleri artýrýlmalý, yol güvenliði önlemleri iyileþtirilmeli ve ileri yaþ sürücüler için düzenli saðlýk kontrolleri teþvik edilmelidir. Ayrýca, acil müdahale süreçlerinin geliþtirilmesi ve ileri görüntüleme tekniklerinin erken kullanýmý, morbidite ve mortalitenin azaltýlmasýna katký saðlayabilir.

AMAÇ: Göz yaralanmasý bulunan olgular için düzenlenen adli raporlarýn yasal süreçte önemli bir yeri bulunmaktadýr. Olgulardan ayrýntýlý öykü alýnmasýnýn ardýndan, olgularýn kapsamlý muayene edilmesi gerekmektedir. Bu çalýþmada adli týp polikliniði tarafýndan göz travmasý bulunan olgulara yönelik düzenlenen adli raporlar incelenerek, bu olgularýn sosyodemografik verileri, maruz kalýnan travma çeþidi, yaralanma özelliklerinin belirlenmesi amaçlandý.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalýþmada adli olay sonucunda göz travmasý bulunan 424 olgu retrospektif olarak incelendi. Olgular cinsiyet, yaþ, yaþ grubu, olay nedeni, olay orijini (kasýtlý-kaza sonucu), medikal taný, göz kliniðinde yatarak tedavi olup/olmadýðý ve travma sonrasý görme fonksiyonu verileri açýsýndan incelendi.
BULGULAR: Olgularýn 310’u (%73.1) erkek, 114'ü (%26.9) kadýndý. Olgular en sýk %27.8 (n=118) oran ile 20-29 yaþ grubundaydý. Olay nedenlerine bakýldýðýnda; darp eylemi 330 olgu (%77,8) ile en sýktý. Kadýnlarýn daha yüksek oranda aile içi þiddet maðduru olduðu gözlendi (p <0,001, Cramer’s V: 0.487). Muayene bulgusu olarak en sýk 288 olguda (%67.9) periorbital ödem/ekimoz, ardýndan 71 olguda (%16.7) subkonjunktival kanama izlendi. Açýk glob yaralanmasý geçirenlerin, kapalý glob yaralanmasý geçirenlere göre daha yüksek oranda göz kliniðinde yatýþ yapýldýðý (p<0,001, Cramer’s V: 0.788) ve cerrahi tedavi gördüðü (p<0,001, Cramer’s V: 0.879) gözlendi.
SONUÇ: Çalýþmada olgularýn büyük çoðunlukla adneksal ve ön segment ile sýnýrlý yaralanma geçirdikleri ve yaralanma ciddiyetinin de hafif olduðu gözlendi. Göz travmasý bulunan kadýn olgularda, hekimlerin hastalarý aile içi þiddet açýsýndan dikkatli muayene etmesi ve deðerlendirmesi önerilmektedir.

AMAÇ: Maksillofasiyal travmalar sýklýkla ciddi morbidite, malformasyon, disfonksiyon ve maliyetli tedaviler ile birliktedir. Bu çalýþmanýn amacý maksillofasiyal travma içeren adli olgularýn sýklýðýný ve nedenini analiz etmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Maksillofasiyal travma düþündüren 356 adli rapor retrospektif olarak elde edildi ve týbbi kayýt veri tabaný kullanýlarak analiz edildi. Dört yýl içinde toplanan veriler yaþ, cinsiyet, baþvuru zamaný, yaralanma mekanizmasý, kýrýk yeri, konsültasyonlar ve cerrahi prosedürleri içeriyordu. Adli vakalar altý kategoriye ayrýldý: 18-20, 21-30, 31-40, 41-50, 51-60 ve 61 yaþ üstü. Glasgow Koma Skalasý ve Yaralanma Þiddeti Skoru elde edildi. Mann-Whitney U/Kruskal Wallis testleri, p<0.05 anlamlýlýk eþiði ile kategorik deðiþkenler arasýnda skala puan deðiþkenini karþýlaþtýrmak için yapýldý.
BULGULAR: Ortalama yaþ 37.63±15.01 olup, erkeklerin üstünlüðü (%80.3) vardý. En sýk kraniyal kemik kýrýklarý gözlendi. Glasgow Koma Skalasý ortalamasý 14.68±1.88 idi. Ortalama Yaralanma Þiddet Skoru 5.03±9.21 idi. Maksillofasiyal travma en sýk yaþamýn ikinci on yýlýndaki kiþilerde (%34.55) görüldü. Adli vakalar en sýk yaz aylarýnda (%33.4), özellikle Temmuz ayýnda (%14.3), hafta içi günlerde (%65.7) ve 16.00-00.00 saatleri arasýnda (%56.7) görüldü. Adli vakalarýn büyük çoðunluðu (%80.9) cerrahi müdahale olmaksýzýn çözüldü. Tüm maksillofasiyal travmalarýn %68.8'inin nedeni þiddetti. Þiddet ile tetiklenen maksillofasiyal travma, diðer gruplara göre anlamlý derecede daha yüksek Yaralanma Þiddeti Skoru deðerlerine sahipti (p=0.001). Konsülte edilen maksillofasiyal travma hastalarýnýn Yaralanma Þiddeti Skoru deðerleri daha yüksekti (p=0.001).
SONUÇ: Maksillofasiyal travmalý adli olgularýn büyük çoðunluðu yirmili yaþlardaki erkeklerden oluþmaktadýr. Maksillofasiyal travmalar en çok yaz hafta sonlarýnda, 16: 00 ile 00: 00 saatleri arasýnda þiddet nedeniyle meydana gelmiþtir. Yaralanma Þiddet Skoru, konsültasyon talep edildiðinde veya þiddet içeren vakalarda daha yüksekti ve bu tür travmalarýn ciddiyetinin altýný çiziyordu.

AMAÇ: Görme iþlevleri kiþilerin kaliteli bir hayat sürmesinde en temel fonksiyonlardan biridir. Bu yönüyle göz travmalarý gerek yaralanmanýn aðýrlýk derecesinin gerekse sonrasýnda sekel kalýp kalmadýðý, kalmýþ ise görme iþlevlerinin kayýp derecesinin belirlenebilmesi amacýyla sýklýkla adli týbbi deðerlendirme sürecine konu olmaktadýr. Bu çalýþmada göz travmasý sonrasý adli týbbi deðerlendirme süreci tartýþýlacaktýr. Böylelikle adli deðerlendirmede standardizasyonu/yol göstericiliði saðlayacak açýklamalar paylaþýlarak oluþabilecek kafa karýþýklýklarýnýn giderilmesi amaçlanmýþtýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: 01.01.2014-01.01.2024 tarihleri arasýnda ceza davasý sürecine konu olarak göz travmasý sonrasý yaralanmanýn aðýrlýk derecesi ve görme iþlevlerinin zayýflýðý/yitimi yönünden Dokuz Eylül Üniversitesi Týp Fakültesi Adli Týp Anabilim Dalýnda adli týbbi deðerlendirmesi yapýlan 210 olgunun (210 göz) dosyalarý ve raporlarý geriye dönük olarak incelenmiþtir. Sosyodemografik veriler, travma türü, yaralanma nedeni, ilk konulan taný, Birmingham Göz Travmasý Terminoloji Sistemi’ne (BETTS) göre yaralanma tipi, yaralanan anatomik bölge, adli týbbi açýdan yaralanmanýn aðýrlýk derecesi ve görme iþlev zayýflýðý/yitimi meydana gelip gelmediði deðerlendirilmiþtir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 29.0 paket programý kullanýlarak yapýlmýþtýr.
BULGULAR: Toplam 210 olgunun, 171’i (%81.4) erkek, 39’u (%18.6) kadýndý. Oküler travmalarýn en sýk 19-30 yaþ aralýðýnda (n=62, %29.5) olduðu görüldü. Olgularýn 157’sinde (%74.8) kapalý, 53’ünde (%25.2) açýk glob yaralanmasý vardý. Travma sonrasý ilk göz muayenesinde tüm olgular genelinde en sýk subkonjoktival hemoraji (n=132, %62.9) saptandý. Görme iþlev zayýflamasý/yitimi meydana gelmesi üzerinde yaralanmanýn zon 1 dýþýna lokalize olmasý en kuvvetli kötü prognostik faktör olarak ortaya çýkmýþtýr.
SONUÇ: Göz yaralanmalarý adli týbbi açýdan tek baþlarýna yaþamsal tehlike oluþturmamaktadýr. Ceza dava süreçlerine iliþkin göz travmasý sonrasý görme sekeli, diðer bir deyiþle görme iþlev zayýflamasý/yitimi yönünden yapýlacak deðerlendirmede adli týp ve göz uzmanýnýn dahil olduðu multidisipliner bir yaklaþým benimsenmeli, öncelikle iyileþme sürecinin tamamlanýp tamamlanmadýðý ve görme kaybý ile travma arasýndaki illiyet baðý sorgulanmalýdýr. Ýyileþme sürecinin tamamlanmasý sonrasýnda her bir gözün görme iþlevi kendi içerisinde ayrý bir fonksiyon olarak ele alýnmalý ve görme keskinlik, görme alan kusuru ve diðer tanýlarýn bir gözde tek baþýna veya toplu olarak bulunup bulunmamasýna baðlý olarak kullanýlacak deðerlendirme metodu seçilmelidir.

AMAÇ: Ölümle sonuçlanmayan ateþli silah yaralanmalarýnýn adli deðerlendirmesi, hukuki süreçler açýsýndan kritik öneme sahiptir. Ancak týbbi dokü-mantasyonun eksiklikleri ve doðruluk sorunlarý, adli týp raporlarýnýn kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalýþma, retrospektif dosya incelemelerine dayalý adli deðerlendirmelerin sýnýrlýlýklarýný ve eksik adli/týbbi verilerin vaka deðerlendirmelerine etkisini araþtýrarak, hastane yatýþý sýrasýnda erken adli týp konsültasyonunun önemini vurgulamayý amaçlamaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif gözlemsel çalýþma, 2024 yýlý boyunca bir adli týp þube müdürlüðüne sevk edilen 245 ateþli silah yaralanmasý vakasýný içermektedir. Çalýþmada balistik bulgular, týbbi dokümantasyon eksiklikleri, damar yaralanmalarýnýn deðerlendirilmesi ve adli rapor tamam-lanma süreleri incelenmiþtir. Vakalar, týbbi kayýtlarýn eksiksizliði ve ek adli deðerlendirme gerekliliðine göre kategorize edilmiþtir.
BULGULAR: Vakalarýn %53,9’unda giriþ-çýkýþ yarasý ayrýmý yapýlmamýþ, atýþ mesafesi deðerlendirmesi ise yalnýzca bir vakada belgelenmiþtir. Mühimmat türü vakalarýn %42,4’ünde rapor edilmemiþtir. Vakalarýn %52,7’sinde týbbi dokümantasyon eksik olup, hastane kayýtlarý, görüntüleme tetkikleri ve uzman konsültasyonlarý bulunmamaktaydý. Ekstremite yaralanmalarýnýn %43,0’unda damar yaralanmasý deðerlendirmesi adli raporlara yansýtýlmamýþtýr. Birden fazla mermi isabeti olan vakalar %35,5 oranýnda saptanmýþ, ancak yalnýzca %25,3’ü ayrý yara deðerlendirmesi için yeterli týbbi veriye sahip olarak bulunmuþtur. Ýlk deðerlendirmede kesin rapor düzenlenebilen vakalarda ortalama rapor süresi 172,5 gün iken, ek týbbi kayýt temini gerektiren vakalarda toplam süreç 230,8 güne uzamýþtýr. Ayrýca, hiçbir vakada hastane sürecinde adli týp branþ konsültasyonu yapýlmamýþ olup, hastanede yatýþ sýrasýnda istenen adli raporlarýn çoðunda kesin deðerlendirme yerine ön rapor hazýrlanabilmiþtir.
SONUÇ: Elde edilen bulgular, acil týp hekimlerinin adli deðerlendirme sürecindeki kritik rolünü ortaya koymaktadýr. Eksik veya yetersiz týbbi dokümantasyon, adli deðerlendirmeleri ve hukuki kararlarý doðrudan etkilemektedir. Hastanelerde yapýlandýrýlmýþ adli týp konsültasyon protokollerinin uygulanmasý, adli makamlarýn týbbi kayýt taleplerinde eksiksiz belge saðlanmasý ve adli týp uzmanlarý ile acil týp hekimleri arasýndaki disiplinler arasý iþ birliðinin güçlendirilmesi, adli raporlama süreçlerini önemli ölçüde iyileþtirebilecektir. Ölümlü ateþli silah yaralanmasý vakalarýnda sahada yapýlan adli deðerlendirmelere benzer yasal düzenlemelerin, hastane ortamýnda erken adli deðerlendirmeyi mümkün kýlacak þekilde uyarlanmasý, adli týp raporlarýnýn doðruluðunu artýrarak daha güvenilir hukuki sonuçlar elde edilmesini saðlayabilir.

AMAÇ: Bu çalýþmanýn amacý, pedodonti anabilim dalý'na yönlendirilen çocuklarda travmatik diþ yaralanmalarýnýn etiyolojisini, cinsiyet daðýlýmýný, yaralanma türlerini ve tedavi yöntemlerini incelemektir. Bu parametrelerin anlaþýlmasý, çocukluk dönemindeki diþ travmalarýnýn önlenmesi ve tedavi sonuçlarýnýn iyileþtirilmesi açýsýndan büyük önem taþýmaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalýþma, 6 aylýk bir dönemde pedodonti anabilim dalý'na baþvuran, 0-14 yaþ arasý 822 çocuðun klinik kayýtlarýnýn retrospektif analizini içermektedir. Bu çocuklardan 59'u (%7.2) diþ yaralanmasý þikayetiyle baþvurmuþtur. Travmatik yaralanmalar, Andreasen ve Andreasen sýnýflandýrma sistemine göre kategorize edilmiþtir. Çalýþmada travmanýn nedenleri, yaralanmanýn lokalizasyonu ve türleri ile süt ve daimi diþlerde uygulanan tedavi yöntemleri deðerlendirilmiþtir.
BULGULAR: Travma türleri arasýnda en sýk karþýlaþýlan, vakalarýn %76,2’sini oluþturan kron kýrýklarýdýr. Diðer yaralanma türleri arasýnda avülsiyon (%6.6), subluksasyon (%5.2), konküzyon (%5.2), intruziv luksasyon (%3,4), kök kýrýklarý (%1.7) ve ekstrüziv luksasyon (%1.7) yer almýþtýr. Daimi diþler, süt diþlerine göre daha fazla etkilenmiþtir (%76.3). Travmalarýn en yaygýn nedeni düþme (%77.9) olarak belirlenmiþ ve okul, yaralanmalarýn en sýk meydana geldiði yer olmuþtur (%37.2). Erkekler (%59.3), kýzlara (%40.7) kýyasla daha sýk diþ travmasý yaþamýþtýr. Travma geçiren daimi diþlerin %16.9'unda kök geliþimi tamamlanmamýþtýr. Tedavi açýsýndan bakýldýðýnda, en sýk uygulanan yöntem restoratif iþlemler (%44.1) olurken, bunu endo-dontik tedaviler ve diþ çekimleri (%25.4) takip etmiþtir.
SONUÇ: Travmatik diþ yaralanmalarý, özellikle okul çaðýndaki çocuklar arasýnda oldukça yaygýndýr. Bu yaralanmalarýn en önemli nedeni düþmeler olup, çoðu vakada sadece diþ minesini etkilemektedir. Diþ travmalarýnýn zamanýnda ve doðru þekilde teþhis edilmesi, komplikasyonlarýn önlenmesi ve uzun vadeli diþ saðlýðýnýn korunmasý açýsýndan hayati öneme sahiptir. Ayrýca, çocuklarýn, ebeveynlerin ve eðitimcilerin diþ saðlýðý konusunda bilgilendirilmesi, bu tür yaralanmalarýn sýklýðýný ve þiddetini önemli ölçüde azaltabilir.

AMAÇ: Çalýþmamýzýn amacý, intertrokanterik femoral kýrýklarý nedeniyle ameliyat edilen hastalarda perikapsüler sinir grubu (PENG) bloðu ve supra-inguinal fasya iliaka kompartman (S-FICB) bloðunun perioperatif aðrý kontrolü üzerindeki etkilerini araþtýrmaktýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Haziran 2021 ile Haziran 2024 arasýnda intertrokanterik femur kýrýðý nedeniyle ameliyat edilen hastalar retrospektif olarak analiz edildi. Ýntertrokanterik femur kýrýðý nedeniyle PENG bloðu veya S-FICB ile kombine edilen spinal anestezi altýnda proksimal femur çivisi kullanýlarak ameliyat edilen hastalar çalýþmaya dahil edildi. Çalýþmaya katýlan hastalar iki gruba ayrýldý ve deðerlendirildi: PENG bloðu yapýlan hastalar Grup I ve S-FICB yapýlan hastalar Grup II içerisine dahil edildi. Hastalarýn fonksiyonel deðerlendirmesinde, perioperatif sayýsal aðrý skoru (NRS), kullanýlan sistemik analjeziklerin miktarýný ve zamanýný, hasta memnuniyet skorunu, bulantý, kusmayý ve motor kas gücü skorlarý kullanýldý.
BULGULAR: Spinal pozisyonlama kolaylýðý skoru Grup I'de önemli ölçüde daha iyiydi (p<0.01). Sayýsal derecelendirme ölçeði (NRS), hareketle altýncý ve on ikinci saatte Grup I'de önemli ölçüde daha düþüktü (p<0.001). Hasta memnuniyet skoru Grup I'de önemli ölçüde daha yüksekti (p=0.04). Grup I’de ameliyat sonrasý daha geç sürede opioid gereksinimi olurken kullanýlan opioid miktarý Grup II'de daha yüksekti. (sýrasýyla, p=0.03 ve p=0.04).
SONUÇ: Daha güçlü analjezik etkisi, daha kolay pozisyonlanma saðlanmasý, daha düþük opioid tüketimi ve daha iyi hasta memnuniyeti ile PENG bloðu, kalça kýrýðý cerrahisinde umut vadeden bir seçenek olarak ortaya çýkmaktadýr. Çalýþmamýz, kalça kýrýðý cerrahisi planlayan hastalarda önce PENG bloðunun kullanýlmasýnýn daha faydalý olabileceðini düþündürmektedir.